سرگرم سازی و جذابیت، طرح مضامین به صورت غیر مستقیم و نفوذ در ضمیرناخودآگاه مخاطب و برخورداری از گستره وسیع مخاطبان از ظرفیتهای قابل توجه رسانهها است.
دین مبین اسلام برای تمام ابعاد زندگی بشر دستورات و قوانینی معین کرده است؛ از جمله سبک زندگی صحیح و میانه که در مسیر رضای خداوند باشد. اما ما انسانها با جادههای انحرافی مختلفی سبک زندگی را تغییر داده و از مسیر صحیح زندگی اسلامی و دینی خارج شدهایم. استفاده از منابع و نعمتهای مختلف رکن اصلی فرهنگ و سبک زندگی افراد و کل جامعه محسوب میشود.
بخش بزرگ آگاهی به افراد و جوانان به فرهنگسازی، ذهنیت سازی و القای الگوی رفتاری و زیستی از طریق فضای مجازی، سینما و تلویزیون است. محصولات رسانه تصویری، نظیر شبکههای اجتماعی تصویر محور، فیلمهای سینمایی و سریالهای تلویزیونی تأثیرات شگرفی بر مخاطبان دارند. سرگرم سازی و جذابیت، طرح مضامین به صورت غیر مستقیم و نفوذ در ضمیرناخودآگاه مخاطب و برخورداری از گستره وسیع مخاطبان از ظرفیتهای قابل توجه این رسانهها است. به همین دلیل در کوتاه مدت قادرند یک سبک زندگی خاص را در طیفی وسیع گسترش دهند.
در چندین سال اخیر و گسترش اینترنت و فضای مجازی به گوشیهای تلفن همراه هوشمند تغییرات چشمگیری در نحوه زیستن کاربران و گرایشات بیش از حد آنان به مصرفگرایی و زندگی تجملاتی را شاهد بودهایم. چهرههای مشهورِ موسوم به سلبریتی و همچنین اینفلوئنسرها تبدیل به مروجان و مبلغان اصلی سبک زندگی مصرفی و تجملاتی هستند. آنها با استفاده از صفحات مجازی خود در شبکههای اجتماعی مختلف، تصاویر و ویدیوییهایی را برای فخرفروشی و تظاهر به موفقیت اقتصادی و یا کسب درآمد از طریق تبلیغات نمایش میدهند. همین عمل منجر به گرایش مخاطبان به سمت مصرف بیشتر میشود.
سفرهای تفریحی خارج از کشور، اقامت در هتلهای گران قیمت، استفاده از خودروهای لوکس، لباسها و لوازم آرایشی یا زیورآلات پرهزینه، به نمایش گذاشتن خوراکیهای غیر متعارف و دکوراسیون لاکچری و.. از عناصر اصلی و در حال ترویج توسط بسیاری از سلبریتیها و اینفلوئنسرها در شبکههای اجتماعی است. برخی از این چهرههای مشهور و پرمخاطب، به گونهای در صفحات مجازی ظاهر میشوند و با جلوهگری سبک زندگی پرزرق و برق خود را به نمایش میگذارند که گویی دچار جنون مصرفگرایی هستند!
از سوی دیگر فیلمهای تجاری و سرگرمکننده با ستارههای بازیگری که هرسال به طور انبوه و متعددی تولید و در بسیاری از کشورهای جهان تکثیر میشوند نقش بسزایی در ترویج مصرفگرایی به سود حاکمیت سرمایهداری دارند. فیلمهایی با قالب جذاب و متنوع که به مثابه کلاس آموزش زندگی مصرفی عمل میکنند. مثلا فیلمهای هالیوودی که بمب ترویج فرهنگ و سبک زندگی لیبرال سرمایهداری به شمار میروند، به گونهای که نیازهای نه چندان ضروری را برای انسان بزرگ نمایی کرده و به طور ناخودآگاه به سمت خرید مجدد و احساس نیاز کاذب دچار میکنند تا در نهایت یکی از ارکان نظام اقتصادی سرمایهداری که مصرف و مصرفگرایی است را در دیگر جوامع ترویج و عملی کنند. در این بین سلبریتیها پرچمدار تبلیغ و اشاعهی این نوع از سبک زندگی، خانوادهها و جوانان را هر روز بیشتر از سبک زندگی اسلامی و توام با سادگی دور میکنند.
بی شک تجملگرایی افراطی در عصر کنونی حاصل تهاجم فرهنگی غرب به کشورها و خصوصا کشورهای اسلامی است. این پدیده همگانی میان زنان و مردان جامعه در حال رشد میباشد، و متاسفانه تبعات تجملگرایی در دراز مدت سبب بروز مشکلات متعددی در خانوادهها و دورشدن زنان از نقش والای مادری و همسری شده و پیروی از مد و مدگرایی بصورت افراطی و منفی باعث از دست رفتن فرصتهای ناب مادی و معنوی زندگی برای رسیدن به رشد و کمال علمی و معنوی زن میباشد.
بنابراین در وهله اول، زن که مهمترین نقش را در خانواده ایفا میکند، باید بنای زندگی را بر اقتصادی متعال پایهریزی کند و ضمن الگودهی مناسب به فرزندان در قناعت، از همسر بیش از توان مالی وی توقع نداشته باشد. اما در وهله دوم، صدا و سیما که اصلیترین و پرمخاطبترین رسانه است وظیفه هدایت افکار عمومی به سمت الگوی صحیح و پرهیز از مصرفزدگی را دارد و قطعا همکاری رسانه و مسولان فرهنگی باید سهم خود را در به وجود آوردن فرهنگ اصیل و درخور سبک زندگی اسلامی بهجا آورند. در این بین میبایست برای هدایت کنشگری سلبریتیها در راستای اهداف اسلامی تدابیر جدی اندیشیده شود.